Mevzuat Uyum Derneği Başkanı Burak Şenol, Fintechtime Ocak sayısı için yazdı “2026: Uyumun Yeni Kodları – Teknoloji, Sürdürülebilirlik ve Güven Ekosisteminin Yeniden İnşası”.
“2025’te derinleşen ve hızlanan regülasyonların ardından, 2026 uyumun kurumların stratejik omurgasına yerleştiği bir dönemi işaret ediyor. Basel odaklı risk yönetimi, sürdürülebilirliğin denetimin merkezine taşınması, siber güvenliğin itibar ve operasyonel süreklilikle birlikte ele alınması ve yapay zekânın etik ile hesap verebilirlik ekseninde yeniden çerçevelenmesi, finansal sistemde güveni yeniden kuran bir zemin oluşturuyor. SPK, MASAK ve GİB kaynaklı yeni yükümlülükler uyum maliyetini artırırken, 2026 teknolojiyi anlayan, sürdürülebilirliği yöneten ve güveni stratejik bir değer olarak konumlayan kurumların belirgin biçimde ayrışacağı bir yıl olarak öne çıkıyor.”
2026: Uyumun Yeni Kodları – Teknoloji, Sürdürülebilirlik ve Güven Ekosisteminin Yeniden İnşası
2025, regülasyonların hem derinlik kazandığı hem de hızlandığı bir yıl oldu. 2026 ise artık yalnızca yeni kuralların konuşulduğu değil, uyum fonksiyonunun kurumların stratejik omurgasına yerleştiği bir dönemin başlangıcı olacak.
Kurumlar için bu yılın şifresi çok net: “Teknolojiyi anlayan, sürdürülebilirliği yöneten ve güveni inşa eden yapılar ayakta kalacak.”
Aşağıda 2026’da öne çıkacak düzenleme başlıklarını ve bunların finansal sektör açısından taşıdığı stratejik önemi değerlendiriyorum.
- Uluslararası Standartlarla Tam Uyum: Basel Odaklı Yeni Bir Risk Yönetimi Dönemi
2026’da bankacılık gündeminin ilk sırasını, 01.07.2026’da yürürlüğe girecek sermaye yeterliliği düzenlemeleri oluşturacak. Yeni çerçeve ile:
- Risk ölçüm metodolojileri daha hassas hale gelecek,
- Risk yönetimi politika ve süreçlerinin etkinliği çok daha yakından incelenecek,
- Sermaye planlaması, stres testleri ve risk iştahı belgeleri “işlevsel” bir denetime tabi olacak.
Bu süreç, uyum ve risk yönetimi arasındaki entegrasyon ihtiyacını belirgin şekilde artırıyor.
- Sürdürülebilirlik: Kararlı Bir Regülasyon Evresine Geçiş
2026, sürdürülebilirliğin artık “gönüllülük” alanından çıkarak düzenleme ve denetimin merkezine yerleştiği bir yıl olacak.
Beklenen gelişmeler:
- Ulusal Yeşil Finans Stratejisi’nin yayımlanması,
- Ulusal Yeşil Taksonomi’nin devreye girmesi,
- Bankalardan iklim risklerine ilişkin veri iletimi ve raporlamaların başlaması,
- Yeşil Varlık Oranı uygulamalarının genişlemesi.
Bu adımlar yalnızca çevresel sürdürülebilirliği değil, aynı zamanda finansal istikrarı da güçlendiriyor.
2026’nın en kritik konularından biri ise greenwashing ile mücadele olacak. Güvenin korunması için bu alan daha sıkı bir gözetim dönemine giriyor.
- Siber Güvenlik: Kritik Altyapıların Yeni Sorumlulukları
2025’te kurulan Siber Güvenlik Başkanlığı’nın yetkileri doğrultusunda, 2026’da kritik altyapı işleten kuruluşlara yönelik bağlayıcı yükümlülükler netleşiyor.
Bu çerçevede:
- Siber zafiyetlerin gecikmeksizin bildirilmesi,
- Olay müdahale süreçlerinin standardizasyonu,
- SOME yapılarının güçlendirilmesi,
- Düzenli test ve dayanıklılık çalışmalarının zorunlu hale gelmesi
öngörülüyor.
Siber dayanıklılık artık yalnızca teknik bir gereklilik değil; itibar ve operasyonel sürekliliğin ayrılmaz bir parçası.
- Yapay Zekâ: Fırsatlar ile Sorumlulukların Kesiştiği Nokta
2026’da yapay zekâ alanında hem genel düzenlemeler hem de sektöre özel kurallar gündemde olacak.
Beklentiler:
- Türkiye’de yapay zekâ kanununun yayımlanması,
- BDDK’nın bankacılıkta yapay zekâ kullanımına ilişkin ilkeleri açıklaması,
- Model şeffaflığı, veri etiketi, hesap verebilirlik ve ayrımcılık riskine ilişkin çerçevelerin netleşmesi.
Yapay zekâ, artık finansal güven, etik sorumluluk ve regülasyon kesişiminde yer alan stratejik bir alan.
- SPK’nın Yapısal Dönüşümü: Uzmanlaşmış Gözetim Modeli
Kasım 2025’te yürürlüğe giren yeni teşkilat yapısı, sermaye piyasalarında 2026’nın en kritik gelişmelerinden biri.
Öne çıkan yenilikler:
- Kripto varlıklar ve blokzincir için Finansal Teknolojiler Dairesi,
- Katılım esaslı araçlar için Katılım Finansmanı Dairesi,
- Yeşil tahviller ve uluslararası temaslar için Uluslararası İlişkiler ve Sürdürülebilirlik Dairesi,
- Bilgi Sistemleri Dairesi’nin SOME göreviyle güçlendirilmesi.
Bu yapı, düzenleyici kurumun daha uzmanlaşmış, daha dijital ve daha proaktif bir gözetim modeline geçtiğini gösteriyor.
- Kayıt Dışı ile Mücadele: MASAK ve GİB Odaklı Yeni Yükümlülükler
2026’nın önemli başlıklarından biri de kayıt dışı ekonomiyle mücadele olacak.
Beklentiler:
- Yasa dışı bahis ve şans oyunlarına dair kapsamlı eylem planı,
- MASAK’ın yüksek tutarlı işlemlerde kademeli beyan yükümlülükleri,
- GİB’in POS ve ödeme altyapılarına yönelik yeni raporlama mekanizmaları.
Bu düzenlemeler, fintek ve ödeme kuruluşları için operasyonel ve teknolojik yükümlülükleri önemli ölçüde artıracak.
- Katılım Finans Ekosistemi: 2026’da Yeni Bir Yapısal Dönem
Katılım finans ekosistemi için 2026 kritik bir yıl olacak:
- Katılım Finans Kanunu’nun yeniden gündeme alınması,
- Katılım Esaslarına Uyum Tebliği’nin yayımlanması,
- Şer’i uyum, yönetişim ve risk süreçlerine yönelik değerlendirmelerin derinleşmesi.
Bu alan, uyum fonksiyonları için hem genişleyen hem de daha uzmanlaşmış bir sorumluluk alanı yaratacak.
- Banka Dışı Mali Kuruluşlarda Yeni Oyun Kuralları
Tasarruf finansman, varlık yönetim şirketleri ve diğer BDMK kuruluşlarına yönelik düzenlemeler 2026’da daha belirgin hale geliyor:
- Sermaye yapılarının güçlendirilmesi,
- Faaliyetlerin daha sıkı izlenmesi,
- Müşteri haklarına ilişkin çerçevenin güncellenmesi,
- Mali bünyeyi güçlendirmeye yönelik yükümlülükler.
Bu alan, genişleyen uyum ihtiyaçları nedeniyle yeni bir çalışma ekseni haline geliyor.
- Artan Uyumsuzluk Maliyeti: İdari Para Cezalarında %25,49 Artış
2026’da idari para cezalarının yeniden değerleme oranıyla artırılması, uyumsuzluğun maliyetinin ne kadar yüksek olabileceğini somut biçimde ortaya koyuyor.
Sonuç: 2026 – Güvenin, Teknolojinin ve Sürdürülebilirliğin Bütünleştiği Bir Yıl
2026, finansal ekosistemin tüm bileşenleri için ortak bir geleceği işaret ediyor:
- Daha güçlü sermaye yapıları,
- Daha güvenli dijital altyapılar,
- Daha iddialı sürdürülebilirlik hedefleri,
- Daha uzmanlaşmış bir düzenleyici çerçeve.
Bu tablo, kurumlar için kritik sorular doğuruyor:
- İş modellerimiz bu yeni düzenleme evrenine ne kadar hazır?
- Teknoloji altyapımız gözetim beklentileriyle uyumlu mu?
- Sürdürülebilirlik stratejimiz regülasyonlarla ne kadar bütünleşik?
- Veri yönetimi kapasitemiz 2026’nın gereksinimlerine cevap verebiliyor mu?
Mevzuat Uyum Derneği olarak, finans ve fintek ekosisteminin tüm paydaşlarıyla birlikte güvene dayalı, yenilikçi ve sürdürülebilir bir geleceğin inşa edilmesine katkı sunmaya devam edeceğiz.
