Erciyes Anadolu Holding Bilgi Teknolojileri Operasyon Direktörü Mert Çakar, Fintechtime Haziran sayısı için yazdı “Türkiye Finansal Ekosisteminde Başarılı Fintech Girişimleri için Olası İş Senaryoları”.
“Makalemde, “Türkiye’de başarılı olabilecek fintek girişimleri için hangi iş modelleri öne çıkıyor?” sorusundan yola çıkarak; dijital ödemelerden hızlı kredi çözümlerine, akıllı sözleşmelerden insurtech uygulamalarına kadar birçok yenilikçi iş senaryosunu detaylı şekilde ele alıyorum. Finansmana erişimi kolaylaştıran teknolojilerden yatırım yönetiminde yapay zekâ destekli çözümlere uzanan geniş bir yelpazede değerlendirdiğim bu içeriğin, Türkiye finansal ekosisteminde sürdürülebilir büyüme hedefleyen girişimler için yol gösterici olacağına inanıyorum.”
Finansal Teknolojiler ile Yeni Ufuklar
Türkiye finansal ekosisteminde başarılı olabilecek fintech girişimleri için birçok farklı iş senaryosu mevcuttur. Bu iş senaryolarının başında elektronik ödemeler, hızlı krediler, dijital paralar, yatırım ve varlık yönetimi modelleri ve insurtech oluşumları gibi alanlarda yenilikçi çözümler sunan girişimler, finansal teknolojilerdeki gelişmelerle ve özellikle ülkemizdeki e-ticaretin bekleyen büyük gelişimi ile birlikte büyük bir potansiyele sahiptir. Bu temel başlıklar ile ifade edilen iş modellerinin uygulanabilir teknoloji ile desteklenmesi ve sürdürülebilirlik eksenli hayata geçirilmesi, Türkiye’deki finansal hizmetlerin daha erişilebilir, verimli ve kullanıcı dostu olmasını sağlayarak, hedeflenen ekonomik büyümeye önemli katkılar sağlayacaktır.
Dijital Ödemeler ve Hızlı Kredi Çözümleri
Kurumsal işletmelerin finansmana erişimini kolaylaştıracak iş modellerinin başında dijital ödemeler ve hızlı kredi çözümleri gelmektedir. FintechTime’da daha önce yayımlanan sayılarında kaleme aldığım için burada ayrıntıya girmeyeceğim ve fakat merak eden okuyucularımız daha önceki sayılara erişerek konuyu derinine inerek okuyabilir.
Dijital ödeme sistemleri, işletmelerin hem yurtiçinde hem de yurtdışında daha hızlı ve güvenli ödeme almasına imkan tanır. Bu çözümler, özellikle paraya erişimin zor ve maliyetli olduğu bu zamanlarda nakit akışını hızlandırarak işletmelerin likidite sorunlarını minimuma indirmeye, başka bir deyişle ihtiyaç duyulmakta olan finansmana daha hızlı erişime olanak sağlamaktadır.
Hızlı kredi çözümleri ise, özellikle KOBİ’lerin anlık finansal ihtiyaçlarına hızlı ve güvenilir yanıtlar sunarak işlerini büyütmelerine destek olurken, işletmelerin özellikle ani finansal ihtiyaçlarını karşılamada kritik bir rol oynarlar. Bu tür çözümler, genellikle online işlem platformları üzerinden sunulmakta ve başvuru süreçleri genel olarak son derece basit ve hızlı olması ile öne çıkmaktadır.
İşletmeler, gerekli başvuru ve teminata konu olan faturaları, alacak belgeleri, ihracat dokümanları, sipariş teyitleri ve benzeri belgeleri dijital olarak sunarak kısa süre içinde kredi başvurularını tamamlayabilirler. Bu noktada krediyi veren açısından belgeler ile sunulmak istenen tutarın gerçek bir ticari işlemden kaynaklandığının ispatı ve borçlunun\alacaklının ödeme kredibilitesi oldukça önemlidir. Bu iş modelinin sağlıklı işleyebilmesi adına tam da bu noktada ticari borç/alacak ilişkisinin elektronik belgeler üzerinden doğrulanması gerekir ki fintech girişimlerine en çok ihtiyaç duyulan alanlardan biridir. Yapılabilecek çoklu entegrasyonlar sayesinde bu model sürtünmesiz ve hızlıca işletilebilecektir.Onaylanan krediler, işletmelerin hesaplarına anında aktarılarak, tamamen dijitalde yürüyen sürtünmesiz süreçler dahilinde nakit ihtiyaçları hızlıca giderilmiş olur.
Kredi Platformları (Kredi Ağ Geçitleri)
Kredi ağ geçitleri, işletmelerin ve bireylerin çeşitli finansal kuruluşlardan basit ve izlenebilir şekilde karşılaştırma imkanı sağlayan ve kredi almasını kolaylaştıran dijital platformlardır. Bu platformlar, kredi verenler ile kredi arayanları bir araya getirerek daha geniş bir kredi seçeneği yelpazesi sunar. İşletmeler, kredi ağ geçitleri aracılığıyla farklı finansal kuruluşların sunduğu kredi tekliflerini karşılaştırabilir ve kendileri için en uygun olanını seçebilirler. Kredi ağ geçitleri, başvuru sürecini hızlandırır ve basitleştirir, bu sayede işletmelerin ve bireylerin finansal ihtiyaçlarına daha hızlı erişmelerini sağlar. Ayrıca, kredi ağ geçitleri, kredi başvurularının değerlendirilmesi ve onaylanması sürecinde olası taraflar üzerinden ayrı ayrı başvuru süreçlerini tek bir noktadan yapılabilmesine olanak veren basit, şeffaf ve güvenilir bir hizmet sunarak işletmelerin finansman süreçlerini daha etkili bir şekilde yönetmelerine olanak tanır.
Bu platformların, teknolojinin gelişmesiyle birlikte yaygınlaşması ve işleyiş modellerindeki sadelik ve hızlı hareket etme temel ekseninde daha da çeşitlenmeleri beklenmektedir. Zira API ekosisteminin olgunlaşması ve büyümesi sonucunda platforma tabi tarafların hızlı şekilde artacağı ve fark yaratmak adına farklı ürün sunumlarına yönelecekleri öngörülmektedir. Oluşturulan iş modelleri dahilinde daha geniş kredi seçenekleri sunarak finansal ihtiyaçlarını karşılamak için yeni ve inovatif çözümler geliştirileceğini mutlaka gözlemliyor olacağız. Yine konu hakkında detaylı bilgi edinmek isteyen okurlarımız daha önce FintechTime için kaleme aldığım yazılarımı okuyabilirler.
Dijital Para ve Blockchain Teknolojileri
Dijital para ve blockchain teknolojileri, finansmana erişim konusunda oyunun temel kurallarını (krediyi veren ve kredi talep eden ilişkisini) yıkabilecek nitelikte çözümler sunabilmektedir. Dijital paralar ayrıca işletmelere alternatif bir yatırım ve ödeme aracı sunabilirken, blockchain teknolojisi de güvenli ve şeffaf işlem kayıtları oluşturarak doğru kullanım senaryolarında finansal süreçlerin izlenebilirliği ve güvenilirliğini artırabilmektedir. Bunlarla birlikte bireylerin ve işletmelerin finansal işlemleri merkezi yapılardan dağıtık yapılara taşınması sayesinde daha düşük maliyetlerle ve daha hızlı gerçekleştirmeleri mümkün kılabilmektedirler.
Yakın zamanda ülkesel ödeme kuruluşlarında geçmesi planlanan MBDP’leri (Merkez Bankası Dijital Para Birimi) ile birlikte çok farklı iş modellerinin oluşabileceğini öngörüyorum. Yalnız bu hususun finansal ekosistemimizde majör bir değişiklik içermesini öngördüğüm için konuyu bir sonraki sayıda dedike bir yazı ile ele almayı planladığım için şimdilik sayede bir girizgah yaparak noktalamış olayım.
Akıllı Sözleşmeler
Blockchain teknolojisinin bir uygulaması olan akıllı sözleşmeler, işletmelerin finansal işlemlerini otomatikleştirerek zaman ve maliyet tasarrufu sağlamaktadır. Akıllı sözleşmeler, belirli koşullar yerine getirildiğinde otomatik olarak yürürlüğe girebilen ve matematiksel bir eksende benzersiz olarak doğrulanabilen dijital anlaşma bütünüdür. Türkiye’de kurumsal işletmelerin bu teknolojiyi benimsemesi, özellikle büyük ölçekli projelerde finansal süreçlerin daha verimli yönetilmesini sağlayabilir.
Akıllı sözleşmeler özellikle alım satımı konu edinen işlemlerde, ev/araç alım satımı vb. süreçlerde dolandırıcılık riskini ortadan kaldırabilen bir iş yapış potansiyeline sahiptir. Geleneksel tapu devri işlemleri, alıcı ve satıcı arasında güven tesis edilmesini gerektirirken bunların yanında genellikle uzun, karmaşık ve zaman alıcı bürokrasi yaratmaktadır. Akıllı sözleşmeler sayesinde bu süreci otomatikleştirerek taraflar arasındaki güven ilişkisine bir anlamda ihtiyaç duyulmayacaktır.
Zira tapu devri işlemlerinde akıllı sözleşmeler, alıcı, satıcı ve ilgili kamu kuruluşları arasında güvenli şeffaf bir platform sağlayarak, işlemlerin doğruluğunu ve hızını artırır. Örneğin, bir alıcı ev satın almak istediğinde, sürece dahil olan akıllı sözleşme ile ödemenin tamamlanması koşuluyla tapu devrini otomatik olarak gerçekleştirebilir. Bu süreç, dolandırıcılık olasılığını ortadan kaldırırken insan hatasını minimuma indirmekte, işlem süresini ve maliyetini önemli ölçüde azaltmaktadır.
Bununla birlikte, akıllı sözleşmelerin emlak sektöründe kullanımı sadece tapu devri işlemleriyle sınırlı değildir. Kiralama işlemleri, ipotek yönetimi ve gayrimenkul yatırımları gibi diğer emlak işlemleri de akıllı sözleşmeler aracılığıyla yeni iş modelleri oluşturulabilir. Kiralama sözleşmelerinde, kiracı ve ev sahibi arasındaki anlaşmaların koşulları akıllı sözleşmeye entegre edilerek kira ödemeleri ve bakım sorumlulukları gibi işlemler otomatik hale getirilebilir. Bu yaklaşım ve iş modeli sayesinde, her iki taraf için de şeffaflık ve güven ortamı oluşturulmuş olacaktır.
Insurtech Çözümleri
Insurtech çözümleri, sigorta sektöründe geleneksel yöntemlerin ötesine geçerek dijitalleşme ve otomasyon yoluyla önemli gelişimler göstermektedir. Örneğin, yapay zeka destekli hasar tespit sistemleri, kaza sonrası araç hasarlarını analiz ederek sigorta taleplerinin daha hızlı ve doğru bir şekilde işlenmesini sağlayabilmekte olup, bu sayede sigortalıların daha hızlı hizmet almasına ve sigorta şirketlerinin operasyonel verimliliğinin artmasına katkıda bulunmaktadır.
Bununla birlikte blockchain tabanlı sigorta poliçeleri sunan platformlar sayesinde, sigorta poliçelerinin yönetimini ve uyum süreçlerini şeffaf ve güvenli bir şekilde gerçekleştirmeye olanak tanınmaktadır. Sahip olunan varlıklar, yaşam kriterleri, davranış temelli analizler sayesinde oluşturulabilen kişiselleştirilmiş sigorta teklifleri sunan mobil uygulamalar geliştirilerek, kullanıcıların bireysel ihtiyaçlarına en uygun sigorta ürünlerini seçmelerine yardımcı olabilecektir. Bu eksende yenilikçi iş modelleri kurgulayarak çözümler sunan işletmeler, müşteri memnuniyetini artırırken sigorta şirketlerinin de rekabet avantajı kazanmalarını sağlayacaktır.
Yatırım/Varlık Yönetimi ve Robo Danışmanlık Çözümleri
Fintech ekosisteminde yatırım ve varlık yönetimi çözümleri de önemli bir yer tutmaktadır. Zira yatırım yapma güdüleri ve bu eksende gerçekleşen davranış modelleri nispetinde eğitilen yapay zeka asistanları, kişiye özgü yatırım modelleri oluşturabilmekte ve kişinin zaman boyutundaki hatalı duygusal tepkilerine bağlı kalmaksızın, veri ile hareket eden bir yatırım önerisi oluşturabilmektedir. Bu çözümler, kişilerin ve işletmelerin finansal varlıklarını daha etkin bir şekilde yönetmelerine olanak tanıyabilmekte olup, daha geniş bir veri seti ile kıyaslamalar ve doğrulamalar yapabilmektedir. Robo Danışmanlık hizmetleri, algoritmalar ve yapay zeka kullanarak yatırım kararlarını optimize ederken, portföy yönetim platformları da işletmelerin varlık dağılımını ve risk yönetimini iyileştirebilmektedir.
Bu hizmetler, düşük maliyetlerle yüksek kalitede yatırım tavsiyeleri sunarak, işletmelerin yatırım süreçlerini basitleştirmektedir. Türkiye’de bu tür hizmetlerin yaygınlaşması ile birlikte, bireysel ve kurumsal yatırımcıların finansal tahminleme ve düzenli gelir elde etme başarılarını orta/uzun vadede arttırması kaçınılmazdır. Özellikle son 4-5 yıldır yürütülen tanıtım faaliyetlerinde gösterilen başarı sayesinde, ülkemizde her geçen gün büyümekte olan Bireysel Emeklilik Sistemi’ne tabi yatırımcı sayısının ve fonların artması ile birlikte bu hususun çok daha fazla önem kazanacağı öngörmekteyim.
