BtcTurk Hukuk Müşaviri ve Veri Koruma Görevlisi Avukat Umut Gün, Fintechtime okurları için yazdı “Yapay Zeka Piyasaları Tahmin Edebilir mi?”.
Yapay Zeka Piyasaları Tahmin Edebilir mi?
Kripto piyasasında eşi benzeri görülmemiş bir likidasyona tanıklık ettik. Bu likidasyon miktarını bizler piyasa ayı piyasasına ya da sezonuna girerken de görmedik, tüm dünyanın bildiği belli başlı olaylarda da görmedik.
Covid çöküşü ile 1.2 milyar dolar ve FTX çöküşü ile de 1.6 milyar dolar likidasyon görülmüştü. Rekor olduğu için özellikle tarih belirtelim. 10.10.2025 tarihinde Trump’un açıklamasıyla görülen likidasyon miktarı tam 19.32 milyar dolar!
Finansal enstrümanların dalgalanması işin doğası gereği bir gerçek. Ancak bu dalgalar kripto sektöründe bazen tsunami boyutunda doğal afetlere varabiliyor.
O halde tüm bu gelişmeleri takip ederken aklımıza gelen bir soruyu soralım.
Tartışmayı Konu Edinen Çalışmada Bulgular ile Sonuçlar
Yapay zeka konusunda farklı çalışmalar olduğu zaten biliniyor. Finansal danışmanlık üzerine çalışmalar yapan ekipler ile yapay zekaların varlığı da bilinmekte. Peki, sorumuzun cevabına gelelim. Bu hareketlilikler ve yatırımcıların karşılaştığı mağduriyetler önceden tespit edilerek önlenebilir mi?
Bu konuda Uluslararası Ödemeler Bankasının çalışması mevcut. Bu çalışmada açıkça finansal piyasa stresinin öngörülmesinin uzun süredir ulaşılamaz olduğu, yapay zeka ve makine öğreniminde büyük ilerlemeler ve bambaşka yeni imkanların söz konusu olduğu, yinelenen sinir ağı ve büyük dil modelinin kombinasyonları ile yeni bir yaklaşımın geliştirilmekte olduğu ifade ediliyor.
Gerçekleştirilen çalışmada yinelenen sinir ağlarının piyasa bozulmalarını başarılı bir şekilde öngörebildiği gösterildi. Farklı bir ifade ile bu modeller yaklaşmakta olan likidite yetersizliği ya da diğer olumsuz piyasa koşulları dönemleri hakkında öngörü sağlayabilmektedir. Kurum bu çalışmasını duyururken şunu da ifade etti: “Pratikte işe yarayan bir mimari ve veri dönüşümü hakkında içgörüler sunarak bu sürece katkı sağlayan ve gelecekteki iyileştirmelere temel oluşturan bir çalışma gerçekleştirmeyi umduk.”
Gerçekleştirilen çalışmada Euro ile Yen döviz çiftinde arbitraj sapmalarına odaklanılmış ve ilgili model ile 60 iş günü öncesinden günlük tahminler üretilmiştir. Araştırma sonucunda oluşturulan model 2021 ile 2024 yılları arasındaki dönemde çeşitli piyasa streslerini önceden işaret edebilmiştir.
Piyasalar Ne Kadar Öngörülebilir?
Genellikle günlük ya da haftalık olarak kısa vadeli tahminler aslında şans olarak ifade edilebilir. Bir enstrümanın sabahtan akşama nasıl performans göstereceği günlük göstergelerle bilinebilir mi? Cevap: Kim bilir?
Peki orta vadede? Bu konuda kaynaklar diyor ki, likidite, volatilite, arbitraj sapmaları gibi bazı sinyaller ile tahminler ve öngörüler yapılabilir. Ancak, uzun vadede trendler tahmin edilebilir ki bu noktada da zamansal belirsizlik söz konusu olabilir. İşte tüm bu belirsizlik ile boşlukları yapay zeka kesinleştirebilir ya da doldurabilir.
Tüm bu gelişmelere ve çalışmalara rağmen finans dünyası sürprizlerle dolu. Yapay zeka büyük oranda çalışabilir ve mümkün olan en yüksek seviyede tahminlerini üretebilir. Ancak, bir gün sarışın bir beyefendi Çin’e vergi uygulamaktan bahsedebilir, Satoshi Nakamoto birden ortaya çıkabilir, bir ülke başka bir ülke beklenmedik bir saldırı yapabilir vs. İnsani dengesizlik unsuru yok olmadan sanıyorum kesin bir ölçütle önceden tavsiyelerde bulunmak pek mümkün olmayacak.
