Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, ödeme ve elektronik para kuruluşlarının uzaktan müşteri edinim süreçlerini yeniden şekillendiren iki önemli düzenlemeyi yürürlüğe koydu.
4 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik ve tebliğ değişiklikleriyle biyometrik yöntemler, elektronik kimlik doğrulama özelliğine sahip belgeler ve NFC tabanlı kimlik doğrulama süreçleri ödeme hizmetleri mevzuatında daha belirgin bir çerçeveye kavuştu.
Düzenlemeler, özellikle Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin uzaktan müşteri edinimi açısından dikkat çekiyor. Yeni kurallara göre yabancı müşterilerin kimlik tespiti, gerekli şartların sağlanması halinde ICAO 9303 standardına uygun ve NFC özelliğine sahip pasaportlarla uzaktan gerçekleştirilebilecek.
Biyometrik Doğrulama Mevzuatta Daha Net Bir Çerçeveye Kavuştu
Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para İhracı ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik’te yapılan değişiklikle müşterilerin uzaktan iletişim kanalları üzerinden biyometrik yöntemlerle veya elektronik kimlik doğrulama kabiliyetine sahip kimlik belgeleriyle doğrulanabilmesine yönelik hüküm yönetmelik metnine eklendi.
Böylece ödeme hizmeti sağlayıcılarının dijital müşteri ediniminde kullanabileceği teknolojik yöntemlerin kapsamı genişletilirken, kimlik doğrulamanın güvenilirliği ve doğruluğuna ilişkin yükümlülükler de korunmuş oldu.
NFC Kimlik Doğrulamada Temel Teknolojilerden Biri Oluyor
Aynı gün yayımlanan tebliğ değişikliği, uzaktan kimlik tespitinin teknik uygulamasını ayrıntılandırıyor.
Kimlik belgesinde yer alan bilgilerin doğruluğu esas olarak NFC kullanılarak kontrol edilecek. Kimlik belgesinin güvenlik unsurları, fotoğrafı ve imzası incelenirken belgenin orijinalliği, bütünlüğü ve tahrif edilip edilmediği de kontrol edilecek.
Kimlik belgesinin ön ve arka yüzünün görsel kontrolünü kapsayan süreç kesintisiz şekilde kayıt altına alınacak.
NFC üzerinden doğrulamanın yapılamadığı durumlarda ise optik karakter tanıma, kart okuyucu veya MASAK’ın görüşü alınarak TCMB tarafından belirlenecek diğer yöntemlerden yararlanılabilecek.
Yabancı Müşterilere Pasaportla Uzaktan Kimlik Tespiti
Düzenlemenin en önemli yeniliklerinden biri, Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin dijital kanallardan müşteri edinimine ilişkin çerçeveyi genişletmesi.
Belirlenen şartları taşıyan yabancı müşterilerin kimlik tespiti, ICAO 9303 standardına uygun ve NFC özelliğine sahip pasaportlarla gerçekleştirilebilecek.
Bu adım, ödeme ve elektronik para kuruluşlarının yabancı kullanıcılara yönelik dijital müşteri edinim süreçlerini geliştirebilmesi açısından yeni bir alan açıyor.
Özellikle Türkiye’de faaliyet gösteren dijital cüzdanlar, ödeme kuruluşları ve elektronik para şirketleri açısından sınır ötesi kullanıcı edinimi, uluslararası müşteri tabanının genişletilmesi ve dijital onboarding süreçlerinin ölçeklendirilmesi önümüzdeki dönemde daha fazla önem kazanabilir.
Bazı İşlemler Uzaktan Kimlik Tespiti Kapsamının Dışında Kalacak
TCMB düzenlemeleri, uzaktan kimlik tespitinin uygulanmayacağı bazı işlem türlerini de tanımlıyor.
Kimlik tespiti zorunluluğu bulunmayan ve sürekli iş ilişkisi oluşturmayan belirli tek seferlik ödeme işlemleri ile anonim ön ödemeli araçlar ve ilgili MASAK düzenlemelerinde belirtilen bazı elektronik para ve ödeme işlemleri bu kapsamda istisna tutulabilecek.
Bu yaklaşım, risk seviyesi düşük işlemlerde kullanıcı deneyiminin korunması ile yüksek riskli müşteri ilişkilerinde daha güçlü kimlik doğrulama yapılması arasında bir denge kurulmasını hedefliyor.
Dijital Onboarding Ödeme Kuruluşlarının Yeni Rekabet Alanlarından Biri Oluyor
TCMB’nin aynı gün yürürlüğe koyduğu yönetmelik ve tebliğ değişiklikleri, ödeme sektöründe dijital müşteri ediniminin artık yalnızca kullanıcı deneyimi açısından ele alınmadığını gösteriyor.
Biyometrik doğrulama, NFC, elektronik kimlik belgeleri, belge güvenliği ve kayıt yükümlülükleri aynı düzenleyici çerçevede buluşuyor.
Ödeme ve elektronik para kuruluşları açısından önümüzdeki dönemde yalnızca hızlı müşteri edinimi yeterli olmayacak. Kimlik doğrulama teknolojisinin güvenilirliği, AML ve KYC süreçleriyle entegrasyon, dolandırıcılık risklerinin yönetimi ve regülasyona uyum da dijital onboarding deneyiminin temel bileşenleri haline gelecek.
Bir gün önce sermaye piyasası kuruluşları ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları için benzer yönde atılan düzenleyici adımlar da dikkate alındığında, Türkiye’de finans sektörünün farklı alanlarında uzaktan müşteri ediniminin kapsamını genişleten ancak kontrol mekanizmalarını da güçlendiren ortak bir yönelim oluştuğu görülüyor.
