Mastercard’ın 13 pazarda 26 bin kişiyle yürüttüğü araştırmaya göre 13–18 yaşındaki gençlerin yüzde 79’u, ebeveynlerin ise yüzde 70’i son bir yılda ürün araştırmak için yapay zeka kullandı.

Mastercard, “Alışveriş ve Ödemelerin Geleceğine Kısa Bir Bakış” başlıklı raporunu yayımladı. Gençler ve ebeveynlerinden oluşan 13 bin çiftin katıldığı araştırmaya göre gençlerin yüzde 62’si, ebeveynlerin yüzde 49’u ürün araştırırken en az ayda bir yapay zekadan yararlanıyor.

Gençlerin yüzde 61’i alışveriş sürecini üstlenebilen bir yapay zeka asistanını kullanmaya en azından bir ölçüde yatkın olduğunu belirtti. Ebeveynlerin yüzde 67’si ise çocuklarının kuşağının yapay zekayla alışveriş yaparken kendilerinden daha rahat olacağını düşünüyor.

Türkiye’de ürün araştırma ve karşılaştırmaya yönelik bir örnek olarak Amazon Türkiye, yapay zeka destekli Alexa ile Alışveriş asistanını beta sürümüyle kullanıma sunmuştu.

Amazon Türkiye Yapay Zeka Destekli Alexa ile Alışveriş’i Kullanıma Sundu

Satın Alma Yetkisinin Sınırlarını Kullanıcı Belirliyor

Rapor, yapay zeka asistanlarının kullanıcı adına işlem yapmasını tüketicilerin alışveriş deneyimi, perakendecilerin müşterileriyle ilişkisi ve ödeme güvenliği açısından inceliyor. Bir asistan uçuş seçeneklerini karşılaştırabiliyor veya düzenli market alışverişi için sepet hazırlayabiliyor. Satın alma işlemini tamamlayıp tamamlayamayacağı ise kullanıcının verdiği yetkiye bağlı.

Rapora göre bu modelin yaygınlaşması için ödeme bilgilerinin korunması, asistanın kimliğinin ve kimin adına hareket ettiğinin doğrulanması gerekiyor. Kullanıcının harcama limitlerini ve hangi işlemlerde yeniden onay vereceğini belirleyebilmesi, yanlış veya beklenmedik bir işlemle karşılaştığında izlenecek süreci bilmesi de önem taşıyor.

Mastercard’ın Fintechtime’da daha önce yer verdiğimiz Signals raporu da kullanıcı onayının doğrulanmasını ve verilen yetkinin gerektiğinde geri alınabilmesini ele almıştı.

Mastercard Signals raporuna göre yapay zeka asistanlarının ticarette yaygınlaşmasını güven belirleyecek

Perakendeciler İçin Doğrulanabilir Ürün Bilgisi Öne Çıkıyor

Yapay zeka asistanları tüketiciler adına seçenekleri değerlendirdikçe fiyat, stok, teslimat ve iade koşullarına erişebilmeleri önem kazanıyor. Rapora göre perakendecilerin ürün özellikleri ve sürdürülebilirlik konusundaki iddialarını doğrulanabilir bilgilerle desteklemesi gerekiyor.

Araştırmanın Kapsamı

Mastercard adına Opinium tarafından Haziran ve Temmuz 2026’da çevrim içi yürütülen araştırma Bulgaristan, Çekya, Fransa, Almanya, İsrail, İtalya, Hollanda, Norveç, Polonya, Romanya, İspanya, İsveç ve Birleşik Krallık’ı kapsıyor. Türkiye araştırma örnekleminde yer almıyor.